Eskalacja napięć na Ukrainie i w Rosji w związku z działaniami militarnymi i cyberatakami

Burzliwa sytuacja na Ukrainie rozwinęła się gwałtownie w ciągu ostatnich 24 godzin i wiele się wydarzyło w krótkim czasie. Mimo strat po obu stronach i szybkiego marszu sił rosyjskich na przedmieścia ukraińskiej stolicy Kijowa, jest teraz nadzieja na stopniową deeskalację konfliktu.

Wczoraj, we wczesnych godzinach porannych, tuż przed wschodem słońca, siły rosyjskie przypuściły atak na kilka miejsc na Ukrainie. Posunięcie to zostało zatwierdzone przez rosyjskiego prezydenta Władimira Putina, który wygłosił oficjalne oświadczenie w telewizji państwowej, wyjaśniając powody przeprowadzenia na Ukrainie tak zwanej „specjalnej operacji wojskowej”. Zaledwie kilka dni wcześniej Putin formalnie uznał również istnienie republik ługańsko-donieckich w uznanych międzynarodowo granicach Ukrainy.

Cyberataki poprzedzające działania wojskowe

Zaledwie dzień przed inwazją ukraińskie strony rządowe i finansowe zostały uderzone falą rozproszonych ataków typu „odmowa usługi”. Cyberataki rozpoczęły się w środę i spowodowały zakłócenia infrastruktury IT w kraju. Chociaż nie ma twardych dowodów na to, że ataki zostały przeprowadzone przez rosyjskich aktorów, nie jest trudno połączyć dwa i dwa, biorąc pod uwagę, że niemal idealnie zbiegły się one z inwazją powietrzną i lądową, która miała miejsce wczoraj.

Oprócz ataków DDoS eksperci ds. bezpieczeństwa znaleźli również niszczycielskie, usuwające dane złośliwe oprogramowanie na wielu komputerach na Ukrainie. Złośliwe oprogramowanie zostało nazwane przez badaczy HermeticWiper. Ta niezwykła nazwa pochodzi od nazwy firmy użytej do podpisania cyfrowego certyfikatu oprogramowania.

Niejaki Hermetica Digital Ltd – mało znany podmiot gospodarczy zarejestrowany na Cyprze – był stroną, która podpisała cyfrowy certyfikat szkodliwego oprogramowania. Sygnatura czasowa pliku jest ustawiona na koniec grudnia 2021 r. Zakładając, że narzędzie do wycierania jest również częścią większego cyberataku skoordynowanego wraz z inwazją wojskową, oznaczałoby to, że wszystko zostało uruchomione kilka miesięcy temu.

Ukraina ogłosiła wczoraj stan wojenny na swoim terytorium. W późnych godzinach popołudniowych wojska rosyjskie ostrzelały, a później zajęły elektrownię atomową w Czarnobylu. Dziś pojawiły się sprzeczne doniesienia ze źródeł zarówno ukraińskich, jak i rosyjskich o podwyższonym poziomie promieniowania w rejonie elektrowni, czemu zaprzeczają źródła rosyjskie.

W piątek we wczesnych godzinach popołudniowych pojawiły się doniesienia o rosyjskich czołgach docierających na przedmieścia Kijowa w następstwie porannych ataków rakietowych, które wstrząsnęły ukraińską stolicą.

Reakcje międzynarodowe i sprzeciw

Nasiliły się również międzynarodowe sprzeciwy wobec inwazji. Wielka Brytania ogłosiła dziś, że oprócz wcześniej nałożonych sankcji, kraj ten zablokuje wszystkie loty rosyjskiego Aeroflotu nad przestrzenią powietrzną Wielkiej Brytanii. W odwecie rząd rosyjski ogłosił, że odwzajemni się zakazem lotów Wielkiej Brytanii nad własną przestrzenią powietrzną.

W piątek, w godzinach popołudniowych lokalnego czasu europejskiego, prezydent Ukrainy Zełenski wezwał do rozmów pokojowych i negocjacji, aby rozlew krwi w kraju mógł się zakończyć. Rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow odpowiedział, że rozmowy pokojowe nie mogą się rozpocząć, dopóki Ukraina nie przestanie walczyć i po raz kolejny przytoczył zwykłą rosyjską retorykę, że Ukrainą sterują „neonazistowskie” wpływy i cały Zachód.

Putin zachęca do przewrotu wojskowego na Ukrainie

Zaledwie kilka minut temu rosyjski prezydent Putin wygłosił bezpośrednie oświadczenie w rozmowie wideo na temat sytuacji na Ukrainie, zwracając się do ukraińskich wojskowych i zasadniczo zachęcając ich do dokonania wojskowego zamachu stanu, przejęcia władzy w kraju. Putin nazwał obecny wybrany rząd Ukrainy „gangą narkomanów i neonazistów” i bezpośrednio wezwał ukraińskie wojsko do przejęcia władzy, ponieważ wierzy, że znacznie łatwiej będzie z nimi negocjować. W tym samym oświadczeniu Putin oskarżył obecny rząd Ukrainy o „przetrzymywanie jako zakładników całej ludności kraju”.